وجود درياي خزر درشمال و خليج فارس و درياي عمان درجنوب،نيروي دريايي را به‌يكي‌از اركان مهم ارتش جمهوري اسلامي ايران مبدل ساخته است.

ازاين رو وجود اين نيرو نه‌تنها براي مردم ساكن درسه‌هزاركيلومتر سواحل شمال و جنوب كشور بلكه تمامي مردم ايران حائز اهميت و نويددهنده امنيت و اقتدار است.

نيروي دريايي شمال درسال ‪ ۱۳۱۲‬شمسي به‌طور رسمي در بندرانزلي تاسيس شد و همزمان با آن با آوردن سه ناوچه توپدار به اين بندر نيروي دريايي شكل واقعي گرفت.

در شهريور‪ ۱۳۲۰‬دامنه جنگ خانمانسوز دوم به ايران كشيده شد و متفقين بدون رعايت اصول و مقررات بين‌المللي و بدون توجه به بي‌طرفي ايران به نيروي دريايي و به ويژه انزلي حمله كردند.

در اين حمله در اثر بمباران ناوسروان يدالله بايندر به درجه شهادت و ناوسروان محمدعلي اعتمادزاده به درجه جانبازي نائل آمدند.

نيروي دريايي شمال مجددا سال ‪ ۱۳۲۶‬شمسي با ورود ناوچه‌هاي توپدار به انزلي داير شد و در سال ‪ ۱۳۴۱‬مركز آموزش تخصصهاي دريايي از خرمشهر به بندرانزلي انتقال يافت و اين بندر ماموريت اجراي آموزش و حراست از درياي خزر را به عهده گرفت.

هم‌اكنون مركز آموزش تخصصهاي دريايي درشهرستان رشت،مركز آموزش تفنگداران دريايي در منجيل و منطقه چهارم دريايي در بندرانزلي كار آموزش و حفظ و صيانت دريايي و نگهباني از مرزهاي آبي جمهوري اسلامي ايران را در درياي خزر به عهده دارد.

زندگي مردم گيلان زمين در كرانه جنوبي درياي خزر سالها است كه با نيروي دريايي آميختگي پيدا كرده و شمار زيادي از فرزندان اين منطقه در نيروي دريايي خدمت مي‌كنند.

نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي نه تنها در شهر انزلي داراي مقر و فرماندهي بلكه داراي مراكز فرهنگي مانند موزه نظامي ، مراكز درماني، مراكز آموزشي و همچنين مراكز ورزشي است كه جمع كثيري از مردم از آن بهره مي برند.

حضور شناورهاي نظامي نيروي دريايي نشان از اقتدار و قدرت نيروهاي مسلح و براي مردم شهر ساحلي انزلي مايه آرامش است.

تيم فوتبال ملوان به عنوان يك تيم با سابقه و محبوب مردم گيلان و شمال كشور سالها است زير چتر حمايتهاي مادي و معنوي نيروي دريايي قرار دارد.

نيروي دريايي همچنين داراي باشگاه قايقراني است كه قهرمانان بسياري را در اين رشته براي كشور پرورش داده است